Nở rộ mua bán doanh nghiệp

Nguồn tin: TBKTSG, Dân Trí

Khach san Hilton Từ cuối năm ngoái một công ty tài chính nước ngoài ở TP HCM đã được thuê để tham gia khảo sát toàn diện dự án Vegas Club của công ty Mỹ Magnum Company ở Đà Nẵng.

Vegas Club được cấp phép đầu tư năm 2003 với tổng vốn 12 triệu đôla Mỹ. Nhưng qua ba năm, đối tác Mỹ chỉ triển khai được nửa dự án do khó khăn tài chính. Người ta chỉ rõ tên tuổi nhà đầu tư mới mua lại Vegas Club sau chuyến thăm Việt Nam của hoàng tử Ảrập Xêút, Alwaleed bin Tatal.

Công ty Kingdom Hotel Investment Company của hoàng tử Alwaleed bin Tatal tuyên bố chính thức trong chuyến thăm Việt Nam ngày 1/2 của ông là sẽ đầu tư 65 triệu đôla Mỹ xây dựng khu nghỉ dưỡng mang tên Raffles Resort trên diện tích 15 ha ở Sơn Trà - Điện Ngọc, nơi mà Magnum đã không đủ khả năng thực hiện dự án Vegas Club. Giá cả và những điều kiện chuyển nhượng khác được hai đối tác nước ngoài thỏa thuận riêng, nhưng họ tôn trọng các cam kết trong giấy phép được Việt Nam cấp.

Gần đây, các vụ chuyển nhượng doanh nghiệp ở Việt Nam giữa các nhà đầu tư nước ngoài ngày càng trở nên phổ biến. Tháng 3 vừa rồi, VinaLand đã trả 16,5 triệu đôla Mỹ để sở hữu 52% khách sạn Omni Sài Gòn. Don Lam, Giám đốc VinaCapital, đơn vị quản lý VinaLand, cho biết quỹ đang thương thảo việc mua lại một vài khách sạn nữa. “Chúng tôi tập trung vào du lịch và khách sạn, lĩnh vực đang và sẽ phát triển với tốc độ nhanh ở Việt Nam. Hai tiêu chí được VinaLand đặt lên hàng đầu trong thương lượng mua bán là giá cả và vị trí khách sạn, chủ yếu tại Hà Nội, TP HCM".

Trước Omni, VinaLand đã có hai phi vụ chuyển nhượng thành công: năm 2005 họ bỏ ra 30 triệu đôla Mỹ mua lại 70% khách sạn Sofitel Metropole Hà Nội. Từ giữa năm 2006 những vị khách ngụ tại khách sạn Hilton Hà Nội hơi ngạc nhiên khi nhận thấy trong mỗi phòng, bên cạnh những cuốn sách giới thiệu về du lịch và sử dụng điện thoại, dịch vụ, kèm theo một brochure về VinaCapital. Đấy là do VinaLand đã trở thành ông chủ mới của tòa nhà bên hông Nhà hát Lớn này. Họ bỏ ra 43 triệu đôla Mỹ để có được quyền sở hữu 70% Hilton từ tay các nhà đầu tư Đức và Áo.

Việc mua lại những khách sạn như vậy đã giúp các ông chủ đầu tư mới rút ngắn thời gian thâm nhập thị trường Việt Nam. Họ không tốn thời gian xin giấy phép, xây dựng công trình. Nhiều khi họ không cần cả thay đổi bộ máy nhân sự điều hành khách sạn. Điều này giúp họ tận dụng cơ hội kinh doanh một cách nhanh nhất. Tìm được một mảnh đất rộng đủ xây khách sạn ở các trung tâm TP HCM hay Hà Nội đã khó. Sau đó thiết kế xây dựng phải mất hai, ba năm. Biết đâu khi khách sạn hoàn thành, dòng khách du lịch đến và đi ở Việt Nam đã khác.

Khung pháp lý chưa rõ ràng

Lê Anh Minh, Giám đốc tập đoàn tài chính Dragon Capital, nhận xét chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần các công ty, đặc biệt phần vốn nước ngoài trong các liên doanh, là một thị trường hấp dẫn, nhưng nó vẫn chưa trở thành trào lưu bởi khung pháp lý chưa rõ ràng.

Bà Huỳnh Nữ Kiều Phương, Giám đốc tư vấn tài chính Công ty Grant Thornton (Anh) cho biết hiện không chỉ bất động sản, mà các nhà đầu tư nước ngoài đang rất muốn mua lại những công ty bán lẻ để thâm nhập hệ thống phân phối và cung cấp nguyên liệu của Việt Nam. “Họ thường bị vướng ở hai khía cạnh: quy định luật pháp chưa rõ và phía Việt Nam chỉ muốn bán một phần (nhằm tận dụng công nghệ quản lý nước ngoài), trong khi nước ngoài muốn mua cả hoặc chí ít cũng trên 51% để nắm quyền điều hành”.

Trên thực tế nay vẫn chưa có vụ mua đứt (giá trị từ 10 triệu đôla Mỹ trở lên) toàn bộ công ty 100% vốn Việt Nam nào của nước ngoài. Ngoài những lý do như bà Phương cho biết, phía nước ngoài chưa thấy sự minh bạch mà họ cho là cần thiết ở công ty Việt Nam. Trước khi mua, bao giờ phía nước ngoài cũng đòi kiểm toán, mà họ thường thuê công ty kiểm toán độc lập quốc tế, trong khi không ít công ty Việt Nam vẫn còn chế độ kế toán hai sổ. Không có kiểm toán, nước ngoài sợ rủi ro, sợ phải gánh những khoản nợ mà khi mua xong rồi, mới “lòi” ra.

Nhưng cho dù có những trở ngại nhất định, thì mua công ty nội địa vẫn là cách thức đầu tư hiệu quả, nên giới đầu tư nước ngoài không thể bỏ qua.

Theo số liệu của Công ty Cổ phần Đầu tư tài chính Việt Nam (TigerInvest), một trong những công ty tiên phong cung cấp dịch vụ M&A trọn gói tại Việt Nam, năm 2007 sẽ có khoảng 50.000 doanh nghiệp ra đời và đa phần trong số đó là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Một nửa trong số đó được TigerInvest dự báo sẽ bị phá sản trong 2 năm đầu tiên và con số của 5 năm tiếp theo sẽ là 80%.

Để giải quyết sao cho người chủ doanh nghiệp không mất hoàn toàn tài sản và công sức đã đầu tư của mình, các nhà đầu tư tiếp cận với nhiều cơ hội đầu tư thuận lợi hơn, các vấn đề về nhân công, việc làm được giải quyết ổn thỏa, đó chính là lúc thị trường mua bán và sáp nhập doanh nghiệp khởi sắc. ông Phan Xuân Cần, Tổng giám đốc TigerInvest cho biết: “Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển đổi, thị trường tài chính bùng nổ và tiến độ cổ phần hóa đang tăng tốc trong cả khu vực kinh tế quốc doanh và ngoài quốc doanh, nhu cầu M&A trong những năm tới tại Việt Nam sẽ ngày càng lớn”.